Piapiri İçeriden Bakış serimizin bu bölümünde, Türkiye’nin önde gelen dondurulmuş gıda üreticilerinden Atakey Patates’i konuk ettik. TFI TAB Gıda Yatırımları Yönetim Kurulu Üyesi Murat Demirel ile şirketin iş modelini, finansal yapısını, üretim kapasitesini, ihracat potansiyelini ve gelecek dönem hedeflerini konuştuk.
https://youtu.be/E9VpzfWP60E?si=zry9dteg_L1dzBRg
Yıllık yaklaşık 90 bin ton üretim kapasitesine sahip Atakey Patates’in entegre tedarik zincirinden kaplamalı ürün yatırımlarına, tarımsal üretim stratejisinden kârlılık dinamiklerine kadar birçok önemli başlığı ele aldığımız röportajın tamamını videomuzdan izleyebilir, öne çıkan açıklamaları içeriğimizde bulabilirsiniz.
Atakey Patates’in Kuruluş Hikâyesi ve Sektördeki Konumu
Atakey Patates, TAB Gıda ekosisteminin önemli üretim şirketlerinden biri olarak faaliyet gösteriyor.
TAB Gıda’nın restoran operasyonlarının büyümesiyle birlikte artan hammadde ihtiyacı, sürdürülebilir ve standartlara uygun bir tedarik zinciri oluşturulmasını gerekli hâle getirdi.
Bu doğrultuda geliştirilen Atakey Patates, restoranların ihtiyaç duyduğu dondurulmuş patates ürünlerini yüksek kalite standartlarında üreterek grubun dikey entegre tedarik zincirinde önemli bir rol üstleniyor.
Murat Demirel’in açıklamalarına göre şirketin öne çıkan özellikleri şunlar:
- Yıllık üretim kapasitesi: Yaklaşık 90 bin ton.
- Tarımsal üretim ağı: Türkiye’nin 20’den fazla ilinde sözleşmeli tarım faaliyetleri.
- Ürün portföyü: Dondurulmuş patates, soğan halkası, peynir çubukları ve diğer kaplamalı ürünler.
- Müşteri ağı: TAB Gıda restoranlarının yanı sıra diğer restoran zincirleri ve perakende satış kanalları.
- Uluslararası standartlar: Global restoran markalarına tedarik sağlayabilecek üretim ve kalite sertifikasyonları.
Demirel, Atakey Patates’in yalnızca bir dondurulmuş gıda üreticisi değil, tarımsal üretimden nihai ürüne kadar uzanan kapsamlı bir tedarik zinciri yöneticisi olduğunu vurguluyor.
Tohumdan Sofraya: Entegre Tarımsal Üretim Modeli
Atakey Patates’in rekabet avantajlarından biri, üretim sürecinin ilk aşamasından itibaren tarımsal faaliyetleri kontrol edebilmesi.
Şirket, Türkiye’nin 20’den fazla ilinde sözleşmeli çiftçilerle çalışarak patates üretimini gerçekleştiriyor.
Bu model kapsamında patatesin tohumundan yetiştirilme koşullarına, büyüklüğünden kalite standartlarına kadar birçok aşama kontrol altında tutuluyor.
Özellikle uluslararası restoran markalarının talep ettiği standartların karşılanabilmesi için patatesin cinsi, boyutu, üretim yöntemi ve işlenme koşulları belirli kriterlere göre yönetiliyor.
Murat Demirel, bu yaklaşımı "tohumdan sofraya" uzanan entegre bir üretim zinciri olarak tanımlıyor.
Şirketin yerli tarımsal üretime dayanması, ithal hammaddeye bağımlılığı azaltırken tedarik sürekliliği ve kalite kontrolü açısından da önemli avantajlar sağlıyor.
TAB Gıda ile Entegre İş Modeli ve Gelir Yapısı
Atakey Patates’in iş modelinde TAB Gıda ile kurulan uzun vadeli ticari ilişki önemli bir yer tutuyor.
TAB Gıda ekosisteminde faaliyet gösteren 2.200’ün üzerindeki restoranın düzenli hammadde ihtiyacı, Atakey için güçlü ve öngörülebilir bir talep oluşturuyor.
Murat Demirel, TAB Gıda’nın üretimin önemli bir bölümünü sözleşmeye dayalı olarak satın almasını şirket açısından stratejik bir avantaj olarak değerlendiriyor.
Bu yapı sayesinde Atakey Patates, üretim kapasitesini planlayabiliyor ve belirli bir satış hacmini önceden öngörebiliyor.
Şirketin gelir modeli üç temel satış kanalından oluşuyor:
- TAB Gıda satışları: Grup bünyesindeki restoranlara gerçekleştirilen düzenli tedarik.
- Üçüncü taraf satışları: Diğer restoranlara ve süpermarketlere yapılan satışlar.
- İhracat: Uluslararası pazarlara yönelik dondurulmuş gıda satışları.
Demirel, TAB Gıda’yı şirket için bir "çapa müşteri" olarak tanımlıyor ve bu ilişkinin hem tedarik güvenliği hem de uzun vadeli operasyonel istikrar sağladığını belirtiyor.
Kaplamalı Ürünlerde Büyüme ve Yeni Üretim Alanları
Atakey Patates’in büyüme stratejisinde geleneksel dondurulmuş patates ürünlerinin yanı sıra kaplamalı ürünler de önemli bir yer tutuyor.
Şirket, son dönemde soğan halkası, peynir çubukları ve benzeri ürünlerin üretimine başladı.
Murat Demirel, özellikle kaplamalı ürünlerin ticari açıdan daha yüksek katma değer yaratabildiğini ve bu kategoride talebin giderek arttığını ifade ediyor.
Geleneksel dondurulmuş patates üretiminde belirli kalite ve boyut standartlarının karşılanması gerekiyor. Bu durum, işleme sırasında ortaya çıkan fire ve üretim verimliliği açısından önemli bir faktör.
Kaplamalı ürünlerde ise farklı üretim süreçleri sayesinde hammadde kullanım verimliliğinin ve katma değerin artırılması mümkün olabiliyor.
Demirel’in açıklamalarına göre Atakey Patates, son beş yıldır dondurulmuş patates tarafında kapasitesine yakın seviyelerde üretim gerçekleştiriyor.
Şirket, yeni ürün kategorileriyle mevcut üretim yetkinliğini daha geniş bir pazara taşımayı ve ürün çeşitliliğini artırmayı hedefliyor.
İhracat Potansiyeli ve Global Üretim Standartları
Atakey Patates’in uluslararası büyüme potansiyelini destekleyen önemli unsurlardan biri, sahip olduğu kalite ve üretim sertifikasyonları.
Murat Demirel, şirketin Burger King ve Popeyes gibi global restoran markalarına tedarik sağlayabilecek standartlarda üretim gerçekleştirdiğini belirtiyor.
Bu sertifikasyon süreçlerinin uzun ve kapsamlı değerlendirmeler gerektirmesi, uluslararası pazarlara girişte önemli bir rekabet avantajı oluşturabiliyor.
Atakey Patates geçmiş dönemlerde Çin, Japonya, Güney Kore ve Brezilya gibi farklı ülkelere ihracat gerçekleştirdi.
Ancak son dönemde döviz kuru gelişmeleri, uluslararası fiyat rekabeti ve küresel ekonomik koşullar nedeniyle ihracat faaliyetlerinde daralma yaşandı.
Demirel, şirketin mevcut üretim standartları ve geçmiş ihracat deneyimi sayesinde piyasa koşullarının uygun hâle gelmesi durumunda uluslararası satışlarını yeniden artırabilecek kapasiteye sahip olduğunu vurguluyor.
Bu doğrultuda ihracatın yeniden güçlenmesi, şirketin gelecekteki büyüme ve kârlılık potansiyeli açısından önemli fırsatlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Finansal Performans ve Patates Fiyatlarının Kârlılığa Etkisi
Röportajın dikkat çeken başlıklarından biri, küresel patates fiyatlarında yaşanan dalgalanmaların Atakey Patates’in finansal performansına etkisi oldu.
Murat Demirel, son iki yılda Türkiye, Avrupa ve ABD’de patates fiyatlarının önemli ölçüde gerilediğini belirtti.
Bu gelişmenin temel nedenlerinden biri, üretim miktarındaki artışın arz fazlası oluşturması ve fiyatlar üzerinde baskı yaratması.
Patates fiyatlarındaki gerileme ve ihracat kanalındaki daralma, şirketin kâr marjlarını olumsuz etkileyen unsurlar arasında yer aldı.
Ancak Demirel, tarımsal üretimin uzun vadeli planlama gerektirmesi nedeniyle arz ve talep dengesindeki değişimlerin önceden takip edilebildiğini ifade ediyor.
Patates üretiminde tohumdan nihai ürüne uzanan yaklaşık üç yıllık döngü, gelecek dönem üretim miktarlarının öngörülmesinde önemli bir rol oynuyor.
Demirel, ekim miktarlarındaki azalma ve su kullanımına yönelik düzenlemelerin arz fazlasını sınırlayabileceğini değerlendiriyor.
Bu nedenle önümüzdeki yıllarda patates fiyatlarındaki baskının azalmasını ve şirketin finansal performansının iyileşmesini beklediklerini belirtiyor.
Borçluluk Yapısı ve Finansal Dayanıklılık
Atakey Patates’in finansal yapısında düşük borçluluk ve operasyonel nakit yaratma kapasitesi önemli bir yer tutuyor.
Murat Demirel, şirketin röportajın gerçekleştirildiği dönemde net borç taşımadığını ve geçmiş dönemlerde net nakit pozisyonuna sahip olduğunu ifade etti.
Şirketin belirli teşvik ve uygun finansman koşulları kapsamında kullandığı krediler bulunmakla birlikte, finansal yapısının yüksek borçluluğa dayanmadığı belirtiliyor.
Demirel’in açıklamalarına göre Atakey Patates’in FAVÖK marjı, dönemsel ve piyasa koşullarına bağlı olarak yaklaşık %15 ile %30 arasında değişebiliyor.
Şirketin finansal dayanıklılığını destekleyen temel unsurlar arasında:
- Düşük net borçluluk seviyesi
- Sözleşmeye dayalı güçlü müşteri talebi
- Yüksek kapasite kullanım oranı
- Üretim ve depolama altyapısı
- Ürün çeşitliliğinin artması
yer alıyor.
Demirel, özellikle yüksek faiz ortamlarında düşük borçluluk seviyesinin şirketler açısından önemli bir avantaj olduğunu vurguluyor.
Kojenerasyon Yatırımı ve Operasyonel Verimlilik
Atakey Patates’in üretim süreçlerinde enerji sürekliliği ve operasyonel verimlilik kritik önem taşıyor.
Şirket, enerji kesintilerinden kaynaklanabilecek üretim kayıplarını azaltmak amacıyla kojenerasyon yatırımı gerçekleştirdi.
Murat Demirel, bu yatırımın temel amacının yalnızca enerji maliyetlerini düşürmek olmadığını, üretim süreçlerinin kesintisiz devam etmesini sağlamak olduğunu belirtiyor.
Dondurulmuş gıda üretiminde elektrik kesintileri, üretim hatlarının durmasına, işlenen ürünlerin kaybedilmesine ve makinelerin yeniden devreye alınması için zaman harcanmasına neden olabiliyor.
Kojenerasyon sistemi sayesinde bu risklerin azaltılması ve üretim verimliliğinin korunması hedefleniyor.
Şirketin operasyonel maliyetlerini etkileyen diğer önemli unsurlar arasında ham patates fiyatları, gübre maliyetleri, enerji giderleri ve lojistik harcamaları bulunuyor.
Türkiye’nin farklı bölgelerinde gerçekleştirilen sözleşmeli tarım faaliyetleri nedeniyle akaryakıt fiyatları ve taşıma maliyetleri de şirketin kârlılığını etkileyebiliyor.
Depolama Kapasitesi ve Tedarik Sürekliliği
Atakey Patates’in iş modelindeki önemli operasyonel avantajlardan biri de geniş soğuk hava depolama altyapısı.
Murat Demirel, şirketin yaklaşık 15 bin ton seviyesinde derin dondurulmuş ürün depolama kapasitesine sahip olduğunu ifade ediyor.
Dondurulmuş ürünlerin uygun koşullarda uzun süre muhafaza edilebilmesi, tarımsal üretimdeki mevsimselliğin etkilerini azaltıyor.
Patates hasadının belirli dönemlerde yoğunlaşmasına karşın restoranların ürün talebi yıl boyunca devam ediyor.
Bu nedenle depolama kapasitesi, üretim ile tüketim arasındaki zaman farkının yönetilmesinde önemli bir rol oynuyor.
Demirel, güçlü depolama altyapısının yalnızca tedarik sürekliliğini sağlamakla kalmadığını, kısa vadeli lojistik ve üretim aksaklıklarına karşı da şirketin dayanıklılığını artırdığını belirtiyor.
Sürdürülebilirlik, Su Yönetimi ve Geri Dönüşüm
Atakey Patates, üretim süreçlerinde kaynak verimliliğine ve sürdürülebilirlik uygulamalarına önem veriyor.
Şirketin üretim modelinde hammadde israfını azaltmak ve su kullanımını daha verimli hâle getirmek öncelikli alanlar arasında yer alıyor.
Murat Demirel’in açıklamalarına göre üretim sürecinde patates kabukları hayvan yemi olarak değerlendiriliyor, belirli ürün standartlarını karşılamayan patatesler ise kroket gibi farklı ürünlerin üretiminde kullanılabiliyor.
Bu yaklaşım sayesinde işlenen hammaddenin yaklaşık %99’unun farklı şekillerde değerlendirildiği ifade ediliyor.
Su yönetimi de Atakey Patates’in sürdürülebilirlik stratejisinde önemli bir yer tutuyor.
Patatesin yetiştirilmesi ve fabrikada işlenmesi yüksek miktarda su kullanımı gerektirdiğinden şirket, suyun geri kazanılması ve yeniden değerlendirilmesine yönelik sistemlerden yararlanıyor.
Demirel, sürdürülebilir üretim uygulamalarının uluslararası sertifikasyon süreçlerinde ve yabancı yatırımcıların şirket değerlendirmelerinde giderek daha fazla önem kazandığını vurguluyor.
İklim Değişikliği ve Tarımsal Risklerin Yönetimi
Küresel gıda üretiminde iklim değişikliği, kuraklık, hammadde fiyatları ve jeopolitik gelişmeler şirketler açısından önemli riskler oluşturuyor.
Atakey Patates, bu riskleri azaltmak amacıyla tarımsal üretimini Türkiye’nin farklı bölgelerine yayıyor.
20’den fazla ilde gerçekleştirilen sözleşmeli tarım faaliyetleri sayesinde belirli bir bölgede yaşanabilecek kuraklık, aşırı yağış veya tarımsal hastalık gibi gelişmelerin etkisinin sınırlandırılması hedefleniyor.
Murat Demirel, şirketin yerli hammadde kullanımının da küresel tedarik zinciri risklerine karşı önemli bir avantaj sağladığını belirtiyor.
Bunun yanı sıra geniş depolama kapasitesi, enerji yatırımları ve geri dönüşüm uygulamaları da şirketin operasyonel dayanıklılığını destekliyor.
Atakey Patates, üretimde sürekliliği koruyarak küresel gıda sektöründeki dalgalanmalara karşı daha dirençli bir yapı oluşturmayı amaçlıyor.
Atakey Patates’in Gelecek Vizyonu ve Yatırımcılara Mesajı
Atakey Patates’in uzun vadeli büyüme stratejisinde üretim verimliliğinin artırılması, ürün portföyünün genişletilmesi ve ihracat potansiyelinin değerlendirilmesi önemli bir yer tutuyor.
Murat Demirel, şirketin geleceğini değerlendirirken mevcut üretim kapasitesinin yanı sıra tarımsal üretim altyapısına, uluslararası kalite standartlarına ve güçlü müşteri ilişkilerine dikkat çekiyor.
Şirketin gelecek dönem stratejisinde üç temel alan öne çıkıyor:
- Ürün çeşitliliği: Kaplamalı ürünler ve katma değerli dondurulmuş gıda kategorilerinde büyüme.
- Uluslararası büyüme: Rekabet koşullarının iyileşmesiyle ihracat faaliyetlerinin yeniden güçlendirilmesi.
- Operasyonel verimlilik: Enerji sürekliliği, sürdürülebilir tarım ve kaynak verimliliğine yönelik yatırımların geliştirilmesi.
Demirel, küresel patates piyasasında arz ve talep koşullarının zaman içerisinde dengelenmesini beklediklerini ve bu gelişmenin şirketin kârlılığına olumlu yansıyabileceğini ifade etti.
Atakey Patates, TAB Gıda ekosisteminin sağladığı düzenli talebi, yerli tarımsal üretim kapasitesini ve uluslararası üretim standartlarını bir araya getirerek dondurulmuş gıda sektöründeki konumunu güçlendirmeyi hedefliyor.
Piapiri İçeriden Bakış serimizin bu bölümünde Atakey Patates’in iş modelini, tarımsal üretim stratejisini, finansal dinamiklerini, ihracat potansiyelini ve gelecek vizyonunu kapsamlı şekilde ele aldık.
Değerli görüşlerini ve Atakey Patates’in büyüme stratejisini bizlerle paylaştığı için TFI TAB Gıda Yatırımları Yönetim Kurulu Üyesi Murat Demirel’e teşekkür ederiz.