Küresel piyasalarda bugün, teknolojinin sınırlarını zorlayan vizyoner projeler ile reel sektörün karşılaştığı sert gerçekler bir arada fiyatlanıyor. Bir yanda Trump yönetiminin imzaladığı "Amerikan Uzay Üstünlüğü" kararnamesi, uzay ve savunma sanayi hisseleri için yeni bir "Altına Hücum" dönemini başlatırken; diğer yanda perakende devi Nike’ın bilançosu, Çin ekonomisindeki soğumanın küresel şirketleri nasıl baskıladığını gözler önüne seriyor.
Yapay zeka altyapı yatırımları Japonya’dan Michigan’a kadar milyar dolarlık projelerle (Oracle-Stargate) hız kesmeden devam ederken, Tesla ve Rivian cephesindeki gelişmeler otomotivin geleceğinin elektrikli ve otonom olduğunu bir kez daha teyit ediyor. İşte yatırımcının ajandasında olması gereken kritik gelişmeler...
Gelin birlikte inceleyelim.
ABD borsalarına hemen yatırım yapmaya başla; dünyaca ünlü şirketlerin hisselerini portföyüne ekle.
Yatırıma BaşlaNike Bilançosu Dikkat Çekti
Spor giyim devi Nike, 2026 mali yılı 2. çeyrek bilançosunda yatırımcılara karmaşık bir tablo sundu. Şirket, toptan satış (Wholesale) kanalına dönüş stratejisinin meyvelerini toplayarak bu alanda %8 büyüme kaydetti ve Kuzey Amerika pazarında %9'luk bir ciro artışı yakaladı. Ancak bu başarı, Çin pazarındaki %17'lik sert daralma ve artan gümrük vergilerinin gölgesinde kaldı. Net kârın %32 erimesi ve brüt marjların 300 baz puan düşmesi, şirketin kârlılık üzerindeki baskıyı henüz tam olarak aşamadığını gösteriyor.
Yönetimin 2026 mali yılını "Win Now" (Şimdi Kazan) yılı ilan etmesi ve CEO Elliott Hill'in "geri dönüşün orta devrelerindeyiz" vurgusu, toparlanma sürecinin uzun soluklu olacağına işaret ediyor. Özellikle dijital ve doğrudan satış kanallarındaki kan kaybı, tüketici alışkanlıklarındaki değişimi yönetmenin zorluğunu ortaya koyuyor. Yatırımcılar için Nike hikayesi, şu an bir büyüme hikayesinden ziyade, operasyonel verimlilik ve stok yönetimi (stoklar %3 azaldı) başarısına odaklanan bir "turnaround" (geri dönüş) senaryosu olarak izleniyor.
Uzay Ekonomisi: 2030 Vizyonu Resmileşti
ABD Başkanı Donald Trump, uzay endüstrisi için tarihi bir dönüm noktası sayılabilecek "Amerikan Uzay Üstünlüğünü Sağlama" kararnamesini imzaladı. Kararname, 2028'de Ay'a insanlı iniş ve 2030'da Ay yüzeyinde nükleer reaktör kurulumu gibi somut ve iddialı hedefler içeriyor. Bu hamle, uzayı sadece bir keşif alanı olmaktan çıkarıp, devlet destekli devasa bir ticari pazara dönüştürüyor. Özellikle Ay lojistiği sağlayan Intuitive Machines ($LUNR) ve roket teknolojileri üreten Rocket Lab ($RKLB) gibi şirketler için bu kararname, uzun vadeli ve garantili bir gelir akışı anlamına geliyor.
Kararnamedeki "nükleer enerji" ve "ticari uzay istasyonları" vurgusu, sektördeki pastayı büyütüyor. ISS'in (Uluslararası Uzay İstasyonu) yerini alacak ticari alternatiflerin 2030'a kadar devreye alınması hedefi, özel sektörün rolünü kritik hale getiriyor. Savunma ve güvenlik yeteneklerinin artırılması maddesi ise uzay teknolojilerinin askeri boyutunu ön plana çıkararak savunma sanayii ile entegre şirketlere yeni fırsatlar sunuyor.
Tesla: Robotaksiler ve "Musk Primi" Tartışması
Tesla, Austin'de başlattığı direksiyonsuz ve pedalsız Cybercab test sürüşleri ile otonom sürüş vizyonunu somutlaştırıyor. Nisan 2026'da seri üretimi planlanan bu araçlar, analistlere göre 2030 yılına kadar şirkete yıllık 54 milyar dolarlık ek gelir sağlayabilir. Tesla'nın 214 gibi son derece yüksek bir F/K oranıyla işlem görmesi, piyasanın şirketi artık bir otomobil üreticisi olarak değil, bir yapay zeka ve robotik devi olarak fiyatladığını kanıtlıyor.
Ancak madalyonun diğer yüzünde "SpaceX riski" var. Elon Musk'ın diğer devi SpaceX'in 2026'da halka arz (IPO) edileceği ve 1.5 trilyon dolar değerlemeye ulaşabileceği konuşuluyor. Bu durum, yatırımcıların portföylerindeki "Musk primi"ni Tesla'dan SpaceX'e kaydırma riskini (sermaye rotasyonu) doğurabilir. Yine de Musk'ın ekosistemindeki şirketlerin birbirini besleyen yapısı, uzun vadede her iki şirket için de sinerji yaratabilir.
Rivian: Tekele Meydan Okuyan R2 Hamlesi
Rivian CEO'su RJ Scaringe, elektrikli araç pazarındaki durgunluğu talep eksikliğine değil, "seçenek azlığına" bağlıyor. Orta segmentte Tesla Model Y'nin mutlak hakimiyetini "sağlıksız" bulan Scaringe, 2026 başında piyasaya sürecekleri 45.000 dolarlık R2 modeliyle bu boşluğu doldurmayı hedefliyor. R2 için alınan 70.000 ön sipariş ve Kasım ayı satışlarındaki %24'lük artış, şirketin stratejisinin tüketici nezdinde karşılık bulduğunu gösteriyor.
Rivian'ın hamlesi, elektrikli araç pazarının "lüks oyuncaklardan" kitlesel ulaşıma geçiş evresini temsil ediyor. Şirket, R2 modelinde maliyet yapısını R1'in yarısına düşürerek kârlılık yolunda kritik bir adım attı. Yatırımcılar, Rivian'ın üretim hacmini artırırken nakit yakım hızını (burn rate) kontrol altında tutup tutamayacağını yakından takip edecek.
Oracle: İki Cephede Birden Dev Oyun
Veri tabanı ve bulut devi Oracle, aynı gün içinde iki stratejik zaferle gündeme geldi. İlk olarak, OpenAI ile birlikte Michigan'da kuracakları 1.4 GW kapasiteli "Stargate" veri merkezi için resmi onay alındı. Tek başına bir nükleer reaktör gücündeki bu tesis, Oracle'ın enerji altyapısı konusundaki yetkinliğini ve yapay zeka yarışındaki iddiasını kanıtlıyor. Toplamda 450 milyar doları aşan yatırım projeksiyonu, Oracle'ı AI altyapısının omurgası konumuna taşıyor.
Diğer yandan şirket, TikTok krizini fırsata çeviriyor. Bloomberg'e göre TikTok'un ABD operasyonlarını yönetmek için Oracle liderliğinde yeni bir ortak girişim (JV) kuruluyor. Bu yapı, veri güvenliği endişelerini gidererek TikTok'un ABD'de kalmasını sağlarken, Oracle'ın bulut hizmetleri (OCI) için devasa ve sürekli bir müşteri garantisi anlamına geliyor. Oracle, hem AI altyapısında hem de jeopolitik veri yönetiminde kilit bir oyuncu haline geliyor.
Nvidia ve Çin: Trump'tan Vergili Erişim Sinyali
ABD Başkanı Trump yönetimi, Nvidia'nın gelişmiş H200 çiplerinin Çin'e ihracatı konusunda pragmatik bir yaklaşım sergilemeye hazırlanıyor. Reuters'a göre, çiplerin satışına %25'lik bir ek ücret/tarife karşılığında izin verilmesi masada. Trump'ın bu hamlesi, Çin'in teknolojik gelişimini tamamen durdurmak yerine, ABD firmalarının pazar payını korurken Çinli rakiplerin (Huawei gibi) gelişimini maliyet avantajıyla baskılamayı hedefliyor.
30 günlük kapsamlı inceleme süreci başlamış durumda. Eğer bu plan onaylanırsa, Nvidia için belirsizlik ortadan kalkacak ve devasa Çin pazarından gelir akışı -vergili de olsa- devam edecek. Bu durum, Çin'in kendi "Manhattan Projesi" ile yerli çip üretme motivasyonunu kısa vadede zayıflatabilir, ancak uzun vadede teknolojik rekabetin şeklini değiştirecek stratejik bir hamle olarak görülüyor.
Meta: Mango ile Görsel Zekaya Geçiş
Yapay zeka yarışında açık kaynak stratejisiyle öne çıkan Meta, Bloomberg'e göre yeni nesil yapay zeka modeli "Mango"yu tanıtmaya hazırlanıyor. Mevcut metin odaklı "Avocado" modelinin aksine, Mango'nun görsel ve video üretimi üzerine uzmanlaşacağı belirtiliyor. Bu hamle, Meta'nın sadece bir dil modeli (LLM) şirketi olmadığını, çok modlu (multimodal) yapay zeka alanında da OpenAI'ın Sora'sı ve Google'ın Gemini'si ile rekabet edeceğini gösteriyor.
Meta'nın sosyal medya platformları (Instagram, Facebook) düşünüldüğünde, görsel üretim yeteneği şirketin reklam ve içerik ekosistemi için hayati önem taşıyor. Mango, içerik üreticilerine sunulacak yeni araçlarla platformda geçirilen süreyi artırabilir ve Meta'nın reklam gelirlerini optimize etmesine katkı sağlayabilir.
Kaynak: WallStDiaries